Betreft: Persoonlijk aanvoelen vooruitgang dossier motorcrossterreinen 21 April 2010.

 

 Over: Vooruitgang dossier motorcrossterreinen een kleine maand na debat commissie Ruimtelijke ordening van 24 Maart 2010. (1) Voorafgaandelijk aan dit debat schreven wij betrokken commissieleden aan om hun aan te sporen actief mee te denken in dit dossier. (2)

 

 Van Muyters naar Maddens en terug.

“Als we willen dat er vooruitgang komt in dit dossier, dan kan ik U nu niet zeggen wat het resultaat is per plaats. Als ik dat zou doen, dan is er morgen protest.” Dixit Vlaams minister Phillipe Muyters (N-Va) als antwoord op de vraag Peter Gysbrechts (O-VLD) in commissie Ruimtelijke Ordening van het Vlaams Parlement (1, p.9). Ziedaar de Muyters-doctrine naar analogie met de door de N-va volprezen (3) Madden-doctrine (4). Kortom daar waar Maddens stelt dat we maar best niets meer vragen aan de Franstaligen is ‘geen slapende honden wakker maken’ dan weer het motto van Muyters in het dossier van de motorcrossterreinen.

Té zere tenen vermijden!?

Uiteraard valt er één en ander te begrijpen aan deze houding en kunnen we een karrenvracht aan argumenten pro deze Muyters-doctrine aanvoeren. Niet in het minst daar waar Muyters zelf zegt dat hij ‘eerst zal zorgen voor een politiek draagvlak omdat dit de vorige keer mislukt is’(1, p9). Een andere en meer voorzichtige houding is dus gezien de historie zeker en vast geen overbodige luxe ook al durven we betwijfelen dat het met dat ‘politieke draagvlak’ in het verleden overal volledig fout zat. Muyters zijn betrachting om geen tegenstanders te vroeg tegen ons in het harnas te jagen verdient lof indien hij zijn eigen doctrine feilloos kan toepassen. Echter met onze ‘openbaarheid van bestuur’ (5) schuilt daar meteen al een eerste addertje onder het gras. Immers vanaf het moment dat potentiële tegenstanders proactief op zoek gaan naar meer informatie over betrokken locaties dan zullen ze in meerderheid van de gevallen daar ook achterkomen. En indien ze een afwachtende houding aannemen dan nog zal Muyters zelf vroeg of laat naar buiten moeten komen met die locaties. Waarmee ik maar wil zeggen dat de Muyters-doctrine uiteindelijk enkel uitstel is, het kopen van tijd, en dat van iets dat hij niet zal kunnen afstellen. Op voorwaarde dat hij wil slagen natuurlijk.

Wandelen met Muyters.

In het woordje ‘uitstellen’ zit natuurlijk mijn hoofdbekommernis. Sta mij toe ons terug te voeren naar bovenvermelde Maddens-Doctrine. Over goed anderhalve maand zal deze Vlaamse regering er haar eerste jaar alweer op hebben zitten. Vooralsnog, ondanks de boude verklaringen van De Wever (6), ziet het er nergens na uit dat er al veel in huis is gekomen van al die verklaringen, laat staan van Maddens zijn doctrine. Nu ook april ten einde loopt zijn we straks in ons dossier ook alweer een half jaar op wandeling. En dan vergeten we nog te melden dat de sector al sinds 19 juli 2002 (7) onophoudelijk aan het wandelen is. Nodeloos te zeggen dat we ondertussen van acute naar chronische ademnood evolueerden.

Bij de Vlaamse regering.

Vooralsnog is er geen nieuws dat het dossier met de voorstellen van Muyters al weg is van het bureau van de Vlaamse regering. Op 3 Maart 2010 gaf Muyters het dossier door aan die Vlaamse regering waar (1,p.8) nog volgens hem het dossier dus nu in bespreking is. Hopelijk blijft het niet al te lang daar liggen, excuseer, ‘in bespreking’,  want om het met de woorden van de N-va zelf te zeggen; “Rustige vastheid, is schuldig verzuim”. (8)

Van tactiek naar communicatie.

Ergens blijf ik Muyters zijn tactiek natuurlijk wel warm aanbevelen (9) met dien verstaande dat ik hem blijf verzoeken om vitale contactlijnen met ons open te houden. Hij kan mijn inziens moeilijk in het wilde weg terreinen aanduiden zonder hierbij uiteindelijk ook de mening van de sector te vragen. Jammer dat dit tot op heden maar niet lijkt te lukken…

Op het bureau van Peeters-II.

“We hebben in kaart gebracht wat er vanuit de provincies wordt aangeleverd. Dat is trouwens totaal verschillend, er zijn provincies die amper meewerken…” (1,p9) zegt Muyters als hem gevraagd wordt hoe het zit met die input van de provincies. In naam van de openbaarheid van bestuur (5) heb ik zelf mijn neus aan het venster gestoken en vast kunnen stellen dat inderdaad de ene Vlaamse provincie niet de andere is. Uit respect voor de Muyters-doctrine zal ik de locaties niet bij naam noemen maar mijn gevoel bij de provinciale inspanningen kort neerpennen.

Volgende ligt op het bureau van de Vlaamse regering:

-West-Vlaanderen (10): Van de 4 oorspronkelijk locaties van 15 April 2004 vallen er 2 af te wijten aan bestemmingswijzigingen. 2 blijven in dus aanmerking komen, versterkt met een 3^de locatie die voorgesteld wordt vanuit de private sector. Deze kreeg al een gunstig advies van de provincieraad dd.27/11/2008 op het ontwerp gewestelijk RUP.  Van de 2 voorgestelde locaties van de Vlaamse regering wijst de deputatie uiteindelijk eentje resoluut af terwijl het laatste twijfelachtig is o.m. omdat de oppervlakte niet zou voldoen & het nog niet duidelijk is hoe het zit met de precieze afbakening betreffende voormalige militaire domeinen. De provincie West-Vlaanderen is alvast één van de 2 meest proactieve provincies.

-Oost-Vlaanderen (11): Zij geven meteen aan dat zij locaties onder de 20ha niet zullen onderzoeken. Het voorstel van de Vlaamse administratie van april 2009 wordt door hen afgeschoten omdat er teveel knelpunten waren. 7 Andere locaties werden vervolgens afgetoetst bij de gemeenten alwaar zij negatief onthaald werden wegens geen ‘lokaal maatschappelijk en politiek draagvlak’. Uiteindelijk is er van de lijst van 14 mogelijke locaties niet 1 die geen negatief advies meekrijgt. Oost-Vlaanderen werkt dus wel mee, maar echt hoopgevend zijn de resultaten vooralsnog niet! Verwonderen doet het ons niet omdat er al negatieve signalen opgevangen werden uit deze provincie. (12)

-Antwerpen (13): Antwerpen heeft gewoonweg geen nota ingediend aan minister Muyters! Volgens Dirk Peeters (Groen!) (1.p11) heeft  “de provincie Antwerpen in haar advies duidelijk overgemaakt … gezegd dat ze er niet uit komt, dat er moet worden gezocht naar alternatieven…” . Over welk ‘advies’ hij het heeft weet ik niet maar zo te horen zijn er in Antwerpen, dat actueel na Limburg de enige provincie is met nog motorcrossterreinen, nog tamelijk wat problemen. Groen! blijft hier net als in Vlaams-Brabant het grote struikelblok (14) (15). Wat die alternatieven dan wel niet zouden mogen zijn indien de huidige locaties zouden opgegeven worden is hoogst onduidelijk, laat staan realiseerbaar, vooral dan om dat in het verleden nog nooit 1 nieuwe locatie de plaats heeft ingenomen van een verdwenen locatie!

-Vlaams-Brabant (16): Hun nota wordt niet openbaar gemaakt omdat, en ik citeer hier provinciegriffier Marc Collier, “… het belang van de openbaarheid ervan niet opweegt tegen de oorzaak van vertrouwelijkheid in de politieke besluitvorming.”  Vlaams-Brabant is hiermee de enige provincie die zich verschuilt achter zowel de Muyters-doctrine als achter artikel 15 § 1 9° van het openbaarheidsdecreet (5). Wij kunnen dus alleen maar hopen dat in hun nota meer vruchtbaars te lezen is als in die van Oost-Vlaanderen en dan liefst geen ‘gebakken lucht’ voorstellen zoals ldd die in deze Vlaamse provincie meende te plegen  (17) als over die betrokken locatie net een volledig verschillend PRUP gestemd is (18)!  Verder geven de schaarse citaten van de deputatie over dit onderwerp aanleiding tot waakzaamheid betreffende deze provincie. (19)

-Limburg (20): Samen met West-Vlaanderen is dit alvast de provincie die het best haar huiswerk heeft gemaakt. Maar dat wisten we al eerder te vermelden op onze webstek.

Als het van de provincies alleen moet komen kunnen we voorzichtig gewag maken van in totaal 7 voorgestelde locaties. Met dien verstaande dat we hierbij alleen de voorstellen van West-Vlaanderen in Limburg tellen omdat jammer genoeg vanuit de andere provincies vooralsnog niet één locatie duidelijk naar voor geschoven werd. Laten we verder dan in rekening brengen dat West-Vlaanderen tot op heden niet één crossterrein wist te realiseren en Limburg er van de 4 die het voordroeg ondertussen 2, al dan niet tijdelijk, kwijtspeelde. Nodeloos te zeggen dat deze oogst bijzonder mager is. Temeer omdat Antwerpen er blijkbaar niet in slaagde om zijn bestaande locaties op een schoteltje richting Muyters te verankeren en aldaar dus Groen! zal blijven proberen om de laatste bestaande inrichtingen naar de geschiedenisboeken te verwijzen.

Andere pistes.

Uiteraard weten wij niet welke witte konijnen Muyters nog uit zijn hoed gaat toveren toch durf ik nu al zeggen dat hij met het werk van de provincies alleen de ‘Vlaamse motorcrossdorst’ naar alle waarschijnlijkheid niet gaat kunnen lessen. Er dringen zich dus alternatieven op die gezocht moeten worden buiten de gangbare pistes.

Het militaire alternatief.

Nu defensie in de voltooiing van zijn transformatie (21)  is aanbeland is het duidelijk dat een heel deel terreinen vrij snel overgedragen zullen worden aan het aankoopcomité van de FOD Financiën terwijl diverse al overgedragen zijn. Het leeuwendeel van te sluiten kazernes is te vinden in Vlaanderen (22). Nodeloos te zeggen dat hierin een geweldige opportuniteit schuil kan gaan om nieuwe motorcrossterreinen te realiseren. Uiteraard is, zoals zo vaak in dit land, niet op 1-2-3 een militair terrein om te vormen tot een motorcrossterrein wat ons dan weer niet mag beletten om onze mogelijkheden hier af te wegen. (23) Fijn om weten hierbij is dat het het kabinet Muyters is dat samen met de FOD Defensie een lijst van ‘vervreemdbare domeinen en hun plaats in het gewestplan’ opstelde. In totaal zou defensie 1671,4 hectare aan militaire domeinen in Vlaanderen verkopen. Dit jaar nog zou het gaan om 976 hectare. Hiervan zou zo 125 hectare recreatiezone worden. Net de noemer waaronder de zones voor gemotoriseerde sporten vallen! Daarna zou van hetgeen over blijft na 2010 nog eens 90 hectare omgevormd worden naar recreatiegebied. Alzo zou meer dan 200 hectare vrij komen ten behoeve van de recreatie terwijl maar liefst 4x zoveel zal transformeren naar natuurgebied. (24) Het zou straf zijn mocht hier helemaal geen enkele hectare te vinden zijn voor motorcross, vooral dan omdat de natuur met de verkoop van deze terreinen als de grote overwinnaar uit de bus zal komen.

De Brownfields.

Een evenzeer vaak gehoord voorstel is om zogenaamde ‘brownfields’ om te vormen tot motorcrossterreinen (25). Ook vanuit Vlaanderens enige Groen!e partij krijgen we dit wel vaker te horen, echter ook de Engels term kan hier een luchtje niet verdoezelen. (26) Uiteraard dient men die terreinen te saneren, echter als men er sport op wil toestaan dan moet men voor de volle 100 procent kunnen garanderen dat er geen gevolgen zullen zijn voor de gezondheid van zowel sporters als toeschouwers. Vanaf dat we spreken over saneren zeggen we in één adem dat het geld gaat kosten. Vaak in Vlaanderen merken we dat hierop pittige discussies ontstaan over wie hoeveel moet betalen enz. Vanuit Groen! is men er naar mijn aanvoelen met de brownfields te vaak als de kippen bij om maar af te kunnen geraken van de ons laatste resterende circuits. (15) Als Bart Caron dus bijvoorbeeld tijdens plenaire zitting van 18-11-2009 het heeft over onze vervuilde terreinen moeten we vanuit de motorcrosswereld hierop alert reageren.

Waterloos; quo vadis? 

Betreffende het terrein van Waterloos begint ondertussen de spanning te stijgen naar een absolute climax. Op 30 Maart 2010 werd de schriftelijke verdediging neergelegd inzake de procedure voor het provinciaal ruimtelijk uitvoeringsplan voor de Raad van State. (27) Dit gegeven doet ons vermoeden dat wij waarschijnlijk geen eeuwen weer moeten wachten op aanvang van de pleidooien in de zaak die het ontstaan van ‘red de motorcross’ betekende.

Te laat?

“Het zal misschien te laat zijn voor Waterloos”, liet provinciaal gedeputeerde Walter Cremers (Sp.a) zich ontglippen als antwoord op een vraag van Wim De Meester (VB) tijdens de provincieraadszitting van februari. (28) Waarmee meteen duidelijk wordt dat het voortbestaan van Waterloos nog net iets meer zal samenvallen met de uitspraak van de Raad van State ten gronde over het PRUP. Want: “wat de exploitatievergunning betreft, die nu ook geschorst is, hebben we tegen de administratie gezegd dat het heel belangrijk is dat je als administratie erkent dat er altijd een vergunning geweest is en dat we, als wij met het PRUP kunnen landen, de milieuvergunning kunnen beoordelen als een bestaande vergunning” dixit diezelfde Cremers op diezelfde vraag. Dit gegeven zou Waterloos uitstekende perspectieven op overleven bieden indien de Raad van State ten gronde het niet zo ver gaat zoeken als de collega’s in kortgeding want nog volgens Cremers is die “ Raad van State in kortgeding wel heel ver gegaan”.

Symbooldossier.

Dat ver gaan van de Raad van State heeft zo zijn gevolgen. Limburg vraagt daarom dan ook dat decretaal de Vlaamse overheid voor eens en voor altijd duidelijk zou stellen wat er nu wel en wat er nu niet in een PRUP moet staan. Als de rechterlijke macht ieder dossier gaat beoordelen zoals de RvS in kortgeding het dossier betreffende Neeroeteren evalueerde dan maakt heel Muyters zijn opzet geen schijn van kans. “…het beoordelen van het PRUP en het vernietigen of het schorsen van het RUP, voorlopig op basis van maatregelen waarvan…wij dachten dat die in de exploitatievergunning thuishoorden” zoals Walter Cremers het stelt is met de zaak Waterloos immers een heel reëel gegeven geworden. En zeg nu zelf; waarom zou wat in Waterloos niet kan elders wel kunnen?

“Neen is ook een beslissing”.

“Ik kan u allemaal één ding zeggen: ik zal daadkracht tonen in dit dossier. Ik zal laten zien

waar er mogelijkheden zijn. Dan zullen we beslissen om het ja of nee te doen. Nee is ook een

beslissing en toont ook daadkracht.”  (1,p.12) Alzo  klopt Muyters zich fier op de borst als Linda Vissers (VB) een nobele poging onderneemt om meer te weten te komen over Neeroeteren. Neen is misschien een oplossing hoewel iedereen onderhand toch wel moet doorhebben dat vele mensen in Vlaanderen meer voelen voor een duidelijk ‘ja’. “Inspraak mag niet verglijden tot de dictatuur van het individu.” Gaf minister Muyters ons nog niet zo lang geleden te kennen in het weekblad Trends (29). Welaan, beste minister, laat die dictatuur van het individu dan geen kans maken in de zaak Waterloos!

Over draagvlakken.

Wat is dat eigenlijk een draagvlak? Bestaat er een definitie voor zoiets? En hangt een maatschappelijk draagvlak samen met een politiek? Is het omdat wij een systeem van representatieve vertegenwoordiging hebben misschien juist wel hetzelfde? Vele vragen, weinig antwoorden. En toch handelt men te pas en te onpas op basis van zogenoemde draagvlakken. Zonder ook maar te beschikken over een passende definitie roept zelfs Muyters enigszins geprikkeld: “Stop met in deze commissie te zeggen dat er een groot draagvlak is”! (I, p9) Als hij dan weer iets verder stelt dat hij eerst zal zorgen voor een politiek draagvlak dan ben ik de neiging toegedaan om de conclusie te trekken dat er die voor Neeroeteren wel degelijk was en nog steeds is. Of zoals Walter Cremers het zegt tot Wim De Meester: “We hebben aan de minister gezegd dat we een goede leerling van de klas waren en een provinciaal RUP hadden opgesteld en goedgekeurd”. (28) De tegenstelling met Limburg kan niet groter zijn dan in Oost-Vlaanderen waar we in hun nota zo maar eventjes 9 keer te horen krijgen dat er geen ‘draagvlak’ is! (11) Daarom: Giet de term ‘draagvlak’ aub voor eens en voor altijd in een sluitende definitie of stop hem te (mis-)(ge-)bruiken.

Het einde van de rit.

Als daadkracht iets is wat niet te rijmen valt met woordbreuk kan het wel eens zo zijn dat het heel anders kan lopen met die Muyters-doctrine. Als morgen of één van de komende dagen immers blijkt dat bhv niet gesplitst zal worden zonder dat daarvoor de Vlamingen een zware prijs betalen en de cd&v uiteindelijk bereid gevonden wordt die ook te betalen kan dat wel eens einde rit voor de n-va in de Vlaamse regering betekenen. (30) Niet dat we ons meteen zorgen moeten maken betreffende de continuïteit van het dossier over de motorcrossterreinen, want zoals we hier ver boven ons betoog begonnen moeten beloftes uit politieke monden blijkbaar niet altijd begrepen worden zoals de goegemeente ze verstaat. (31)

Het kan verkeren wist Bredero al, maar voor het zover komt: ‘handen aan de ploeg’ zoals Felix Timmermans ons leerde want er is nog veel werk om een toekomst te geven aan de motorcross in Vlaanderen!

 

 

 

 

 

 

 

 

Voetnoten:

 

(1): Commissievergadering nr. C173 – LEE28 (2009-2010) – 24 maart 2010 ; http://jsp.vlaamsparlement.be/docs/handelingen_commissies/2009-2010/c0m173lee28-24032010.pdf ; p.8-12.

(2) Open brief aan Vlaamse volksvertegenwoordigers; http://www.reddemotorcross.be/09/content/open-brief-aan-vlaamse-volksvertegenwoordigers

(3) 't Pallieterke 7 oktober 2009, ‘Op de praatstoel’, interview met Karl van Louwe, ondervoorzitter en Brussels voorman van de N-VA. "Als partij hebben we de zogenaamde Maddens-doctrine tot onze leidraad gemaakt"

(4) Maddens, Bart, Omfloerst separatisme? Van de vijf resoluties tot de Maddens-strategie, Pelckmans, 2009, 176p. & Maddens, Bart, opinie & analyse, ‘On n’est demandeur de rien’; De Standaard, 3 maart 2009 & http://nl.wikipedia.org/wiki/Maddens-strategie .

(5) Het decreet van 26 maart 2004 betreffende de openbaarheid van bestuur;  http://www3.vlaanderen.be/openbaarheid/document.php?document_id=1 ; opbenbaarheid@vlaanderen.be

(6) Bart De Wever, Ter zake, 8 juni 2009, Groot kopstukkendebat, ‘Laten we België onder curatele plaatsen’, http://terzake09.canvas.be/2009/06/08/het-kopstukkendebat-op-8-juni & Bart De Wever: "Geen Vlaamse euro meer naar federale" ;  hbvl ; 3 September 2009 ; http://www.hbvl.be/nieuws/binnenland/aid860243/bart-de-wever-geen-vlaamse-euro-meer-naar-federale.aspx .

(7) Beslissing van de Vlaamse Regering van 19 juli 2002 in verband met de terreinen voor gemotoriseerde sporten.

(8) Nieuw-Vlaams Magazine ; november 2009 ; p.10.

(9) Moonen ; Kevin ; 02/07/2010; 22:51; persoonlijke analyse van de vragen om uitleg ivm de vorderingen in het dossier van de motorcrossterreinen tijdens commissievergadering van 27 januari 2010 ; http://www.reddemotorcross.be/09/content/analyse-commissievergadering-27-januari-2010

(10) Nota provincie West-Vlaanderen ; 10/12/2009 ; 09/823/AV ; voorstellen van locaties die voor het grondgebied van de provincie West-Vlaanderen worden aangereikt ; ‘VR 2009 0805 DOC.0620TER

(11) Nota provincie Oost-Vlaanderen ; 15/12/2009 ; 033/tv/motor

(12) Pieters Kristof ; Verrebroek : nergens plaats voor motorcross ; Het Laatste Nieuws / Waasland ; zaterdag 27 maart 2010 ; http://www.reddemotorcross.be/09/content/vragen-aan-muyters-commissie-ruimtelijke-ordening-van-24-maart-2010#comment-122 & schriftelijke vraag van Veys; Tanguy (VB) aan de deputatie van de provincie Oost-Vlaanderen ; De inplanting van nieuwe motorcrossterreinen in oost-Vlaanderen ; 24 februari 2010 ; http://www.reddemotorcross.be/09/content/antwoord-op-schriftelijke-vraag-over-de-inplanting-van-nieuwe-motorcrossterreinen-oost-vlaan

(13) Uit persoonlijke correspondentie met de dienst Griffie van de provincie Antwerpen.

(14) http://img705.imageshack.us/img705/4387/groen.jpg

(15) Zie ook: http://www.reddemotorcross.be/09/content/voorstel-van-resolutie-van-groen

(16) Persoonlijk schrijven van de griffier van Vlaams-Brabant.

(17)http://www.hln.be/hln/nl/957/Belgie/article/detail/1036511/2009/12/01/Provincieraadslid-LDD-wil-festivalweide-Werchter-gebruiken-als-motorcrossterrein.dhtml

(18) PRUP Werchter ; http://www.vlaams-brabant.be/binaries/prup-rock-werchter-definitieve-vaststelling-060914_tcm5-2939.pdf

(19) gedeputeerde Karin Jiroflée (SP.A) in Het Nieuwsblad ; donderdag 3 december 2009 ; ‘In openlucht zie ik geen plaats voor een terrein. Misschien kan er gewerkt worden aan een indooroplossing' .

(20) http://www.reddemotorcross.be/09/content/limburgblijven-werken-aan-waterloos-kaulille-crossterreinen-lommel-en-genk-worden-uitgebreid & http://www.reddemotorcross.be/09/content/neeroeteren-terug-voorgedragen-als-volwaardig-motorcrosscircuit%E2%80%8F

(21) De Crem ; Pieter ; De voltooiing van de transformatie ; Oktober 2009 ; http://www.mil.be/def/doc/index.asp?LAN=nl&ID=355

(22) Fig VIII-2: Locaties van de te verlaten installaties met het huidige transformatieplan ; HOOFDSTUK VIII – INFRASTRUCTUUR ; De voltooiing van de transformatie.

(23) Eerst en vooral dient men terreinen over te dragen naar de FOD Financiën naar een aankoopcomité dat vervolgens de te vragen prijs zal bepalen. Dan dient men de bestemming te wijzigen waarvoor men dus een wijziging nodig heeft in de gewestplannen. En dan is het maar te hopen dat het gewilde terrein niet vervuild is anders komt er nog een milieukwestie bovenop.

(24) Galle; Cathy; Militaire domeinen worden vooral natuur- en recreatiegebied; Knack; 24 februari 2010; p.23.

(25) Kurt De Loor (Sp.a) is naar eigen zeggen al jaren pleitbezorger voor motorcrossterreinen in Brownfields; http://www.kurtdeloor.be/parlement/dossier-permanente-motorcrossterreinen-in-de-lift.html

(26) www.brownfields.be  

(27) Geelen; Koen; Mc Maasland/PRUP RVS; 0907052 GEKhed; Hasselt; 30 maart 2010 & Raad van State; G/A 192.336/X-14.157

(28) Mondelinge vraag over het crossterrein Waterloos Maaseik; De Meester Wim (VB); provincieraadszitting februari 2010; http://www.reddemotorcross.be/09/content/mondelinge-vraag-over-het-crossterrein-waterloos

(29) Brockmans; Hans; Visie; ruimtelijke ordening; Iedereen zijn wetje, iedereen zijn zegje; Trends; 25 februari 2010; p.16-24.

(30)  Demesmaeker; Mark (N-va); De Standaard; 26 November 2009 ; BHV: splitsen zonder prijs!; 'De N-VA vraagt dat Kris Peeters op het gepaste moment duidelijk maakt dat dit een breekpunt is voor minstens een van de coalitiepartners in de Vlaamse regering'; http://www.markdemesmaeker.be/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=504

(31) Bourgeois; Geert; De Morgen (N-va); 8 Juni 2004 ; “Dus u zet geen handtekening onder een Vlaams regeerakkoord voor de splitsing is goedgekeurd in het federaal parlement?” Bourgeois: “Inderdaad.”